Szkolenia dla kierowników projektów i praktyków IT

RGB i CMYK to dwa najczęściej stosowane modele kolorów, jednak różnią się one znacząco w swoim zastosowaniu. RGB jest używany w urządzeniach elektronicznych, takich jak monitory i telewizory, natomiast CMYK jest standardem w druku. Przyjrzyjmy się bliżej tym dwóm modelom i wyjaśnijmy, co warto o nich wiedzieć.

Co to jest CMYK?

CMYK to model kolorów stosowany głównie w drukarstwie. Oparty jest na czterech podstawowych barwach: Cyan (cyjan), Magenta, Yellow (żółty) i Key Black (czarny). Te kolory są mieszane w różnych proporcjach, aby uzyskać szeroki zakres kolorów na papierze. Warto zauważyć, że w teorii można uzyskać czarny kolor, mieszając odpowiednio cyjan, magentę i żółty, ale w praktyce stosowanie osobnego czarnego tuszu jest bardziej efektywne i ekonomiczne.

Co to jest RGB?

RGB, czyli Red (czerwony), Green (zielony) i Blue (niebieski), to model kolorów wykorzystywany w urządzeniach wyświetlających, takich jak monitory komputerowe, telewizory i smartfony. Model ten działa na zasadzie addytywnej syntezy kolorów – poprzez mieszanie trzech składowych światła (czerwonego, zielonego i niebieskiego) powstają różne kolory, a ich maksymalne wartości dają w efekcie kolor biały. Przestrzeń RGB jest używana do pracy z obrazami cyfrowymi, ponieważ oferuje szerszy zakres kolorów niż CMYK.

Kluczowe różnice między CMYK a RGB

Skład podstawowy: RGB składa się z trzech kolorów (czerwony, zielony, niebieski), natomiast CMYK z czterech (cyjan, magenta, żółty, czarny).
Efekt mieszania: Nałożenie wszystkich kolorów RGB daje biały kolor, podczas gdy nałożenie wszystkich kolorów CMYK daje kolor zbliżony do czarnego.
Zakres barw: RGB ma szerszy zakres barw niż CMYK, co oznacza, że niektóre kolory widoczne na ekranie (w RGB) mogą nie być możliwe do odwzorowania w druku (w CMYK).
Zastosowanie: RGB używany jest głównie w urządzeniach elektronicznych, a CMYK w druku.

Dlaczego CMYK jest używany w druku?

Model CMYK jest preferowany w druku, ponieważ umożliwia odwzorowanie szerokiej gamy kolorów przy użyciu farb lub tonerów. Z kolei grafika komputerowa często opiera się na modelu RGB, co może prowadzić do pewnych nieporozumień. Kiedy projekt jest tworzony w przestrzeni RGB, może zawierać kolory, które nie mieszczą się w gamie CMYK, co może powodować problemy przy drukowaniu. Wiele profesjonalnych programów graficznych ostrzega użytkowników o potencjalnych problemach z kolorami, które nie będą poprawnie wydrukowane w CMYK. Konwersja kolorów RGB na CMYK może odbywać się automatycznie w procesie drukowania, ale czasami efekty tej konwersji mogą odbiegać od oczekiwań, co może wpłynąć na jakość wydruku.

ProPhoto, sRGB i AdobeRGB to różne przestrzenie kolorów RGB, które opisują, jak wyświetlać kolory. Wszystkie te przestrzenie mogą opisywać/wyświetlać te same kolory (tam, gdzie ich zakresy się pokrywają), ale większe przestrzenie (np. ProPhoto) mogą opisywać/wyświetlać kolory, których mniejsze przestrzenie (np. sRGB) nie są w stanie bez użycia ujemnych wartości. Ważne jednak, że sama możliwość opisania koloru w danej przestrzeni nie oznacza, że obraz lub scena faktycznie zawiera taki kolor.

Monitor to urządzenie pracujące w systemie RGB, i nawet jeśli jest kalibrowane jako „100% AdobeRGB”, to nie czyni go urządzeniem AdobeRGB – ma swój własny profil. Podobnie aparat cyfrowy rejestruje obraz w RGB, ale jego wejście nie ma przypisanej przestrzeni kolorów, dopóki nie zostanie wybrane.

Weźmy na przykład aparat cyfrowy, który może zarejestrować całe widzialne światło, a nawet część światła niewidzialnego (IR/UV) w formacie RAW. Taki plik RAW zawiera więcej danych niż może opisać jakakolwiek przestrzeń kolorów. Gdy edytujesz ten plik w Lightroomie (który używa przestrzeni ProPhoto), a wyświetlasz na monitorze „100% AdobeRGB”, monitor ograniczy to, co możesz zobaczyć, choć zakres kolorów będzie znacznie większy niż w przestrzeni sRGB.

Jeśli natomiast użyjesz aparatu do zrobienia zdjęcia w formacie JPEG, ustawiając przestrzeń kolorów na sRGB zamiast AdobeRGB, to zdjęcie będzie ograniczone do przestrzeni sRGB, niezależnie od tego, na jakim urządzeniu je wyświetlisz. Jeśli monitor jest skalibrowany na 98% sRGB, prawdopodobnie nie zauważysz różnicy. Jednak wydruk nie wykorzysta pełnego potencjału przestrzeni CMYK, podczas gdy obraz oryginalnie zapisany w ProPhoto mógłby (zakładając, że zawiera te kolory). Warto też zauważyć, że monitor może być skalibrowany na „98% sRGB”, a mimo to być w stanie wyświetlać kolory poza przestrzenią sRGB. Na przykład jego gamut (zakres kolorów) może przypominać przestrzeń CMYK, która nie pokrywa się dokładnie z trójkątem sRGB.

Podsumowując, RGB i CMYK to różne modele kolorów dostosowane do innych zastosowań. RGB lepiej sprawdza się w elektronice, natomiast CMYK jest nieodzowny w procesach drukarskich.

Celem rejestrowania jak największej ilości informacji (w formacie RAW) oraz utrzymania jak największej ich ilości (np. w przestrzeni barw ProPhoto) jest maksymalizacja korzyści, które mogą być dostępne teraz, a także umożliwienie wykorzystania potencjalnych zalet w przyszłości. Obecnie nie ma monitorów, które mogłyby wyświetlać wszystkie widzialne kolory w ramach przestrzeni barw ProPhoto, ale możliwe, że takie monitory pojawią się w przyszłości. Jednak już teraz dostępne są monitory i drukarki, które mogą przekraczać możliwości przestrzeni sRGB – choć pełne wykorzystanie tych możliwości wymaga dodatkowego wysiłku