Metadane w Adobe Lightroom Classic
Cel lekcji
Po tej lekcji kursant: rozumie czym są metadane i po co istnieją, potrafi odczytać informacje o zdjęciu, potrafi edytować podstawowe dane (autor, opis, prawa autorskie), wie gdzie zapisywane są zmiany i czym jest XMP, potrafi przygotować zdjęcia do publikacji i archiwizacji.
1. Czym są metadane?
Metadane = dane o zdjęciu (opis zdjęcia, a nie obraz). To informacje zapisane razem z plikiem: kto zrobił zdjęcie, kiedy zostało wykonane, jakim aparatem, gdzie, jakie ma prawa autorskie, jakie ma słowa kluczowe. Dzięki metadanym można wyszukiwać zdjęcia bez patrzenia na miniatury.
Najważniejsze typy metadanych
- EXIF — parametry aparatu (ISO, czas, przysłona), pochodzi z aparatu
- IPTC — opis, autor, prawa, podpis, wprowadza fotograf
- XMP — zapis zmian Lightrooma
2. Gdzie Lightroom zapisuje informacje?
Lightroom nie zmienia zdjęcia — zapisuje instrukcję edycji. Zmiany mogą być zapisane: tylko w katalogu albo w pliku XMP (pliku obok zdjęcia).
Co to jest XMP? To plik tekstowy z ustawieniami obróbki i opisem zdjęcia. Np. IMG_001.CR2 i IMG_001.xmp — instrukcja obróbki.
3. Włączanie zapisu do XMP (ważne!)
Menu: Edycja → Ustawienia katalogu → Metadane → Automatycznie zapisuj zmiany w XMP
Dlaczego warto: backup ustawień, kompatybilność z Photoshopem, przenoszenie katalogów, bezpieczeństwo pracy.
4. Panel Metadane – odczyt informacji
Moduł: Biblioteka → Panel Metadane. Można wyświetlić: dane aparatu, opis, prawa autorskie, lokalizację, oceny. Tryby: Domyślny, EXIF, IPTC, Lokalizacja, Minimalny, Krótki opis.
5. Edycja metadanych
Najważniejsze pola: Autor, Copyright, Email, Strona WWW; Tytuł, Podpis, Lokalizacja. To dane potrzebne przy publikacji i sprzedaży zdjęć.
6. Zapisywanie metadanych do pliku
Ręczny zapis: Ctrl + S → Zapisz metadane do pliku. Kiedy używać: przed wysłaniem zdjęć, przed backupem, przed eksportem katalogu.
7. Metadane przy eksporcie
Podczas eksportu można zdecydować: tylko copyright, copyright + kontakt, wszystkie dane, usunąć GPS. Do internetu zwykle usuwamy lokalizację.
8. Dobre praktyki fotografa
Zawsze ustaw: swoje prawa autorskie, dane kontaktowe, podpis zdjęcia. Nigdy nie wysyłaj RAW bez metadanych.
Podsumowanie
Metadane to: wyszukiwarka zdjęć, podpis autora, zabezpieczenie prawne, przenoszenie edycji. Lightroom = edytor instrukcji, nie pikseli.
Zadanie praktyczne
- Wybierz 5 zdjęć
- Uzupełnij: autora, copyright, podpis
- Zapisz metadane do XMP
- Wyeksportuj wersję do internetu (bez GPS)
Efekt: zdjęcia są opisane i gotowe do publikacji.