02.2 Model TCP/IP oraz ISO/OSI

02.2.1 Cel lekcji

Celem lekcji jest poznanie dwóch podstawowych modeli warstwowych stosowanych w sieciach komputerowych oraz zrozumienie:

• czym się różnią,

• do czego są wykorzystywane,

• jak mapują się między sobą.

Zagadnienie to stanowi fundament do dalszych tematów, takich jak protokoły, adresowanie, routing i diagnostyka.

---

02.2.2 Model ISO/OSI – charakterystyka ogólna

Model ISO/OSI (Open Systems Interconnection) jest modelem odniesienia, który opisuje komunikację sieciową w postaci 7 warstw.

Cechy modelu ISO/OSI

• model teoretyczny,

• bardzo szczegółowy,

• stosowany głównie w edukacji i analizie problemów,

• nie jest implementacją protokołów, lecz ich opisem.

Model ISO/OSI pozwala dokładnie określić:

• gdzie powstaje problem w komunikacji,

• która warstwa jest za coś odpowiedzialna.

---

02.2.3 Warstwy modelu ISO/OSI

Warstwa 1 – Fizyczna

Odpowiada za fizyczny przesył sygnałów.

Zakres:

• medium transmisyjne,

• sygnały elektryczne i świetlne,

• złącza i okablowanie.

Przykłady:

• skrętka,

• światłowód,

• hub,

• repeater.

---

Warstwa 2 – Łącza danych

Odpowiada za komunikację w sieci lokalnej.

Zakres:

• adresy MAC,

• ramki danych,

• kontrola błędów transmisji.

Przykłady:

• Ethernet,

• switch,

• access point.

---

Warstwa 3 – Sieciowa

Odpowiada za adresację logiczną i routing.

Zakres:

• adresy IP,

• wybór trasy pakietów,

• komunikacja między sieciami.

Przykłady:

• IP,

• router,

• switch warstwy 3.

---

Warstwa 4 – Transportowa

Odpowiada za poprawność transmisji danych.

Zakres:

• podział danych,

• kontrola kolejności,

• retransmisja.

Przykłady:

• TCP,

• UDP.

---

Warstwy 5–7 – Sesji, Prezentacji, Aplikacji

Odpowiadają za:

• zarządzanie sesją,

• format danych,

• komunikację aplikacji z siecią.

Przykłady:

• HTTP,

• FTP,

• DNS,

• SMTP.

Na egzaminie INF.02 warstwy te często omawiane są łącznie.

---

02.2.4 Model TCP/IP – charakterystyka ogólna

Model TCP/IP jest modelem praktycznym, wykorzystywanym w rzeczywistych sieciach komputerowych, w tym w Internecie.

Cechy modelu TCP/IP

• 4 warstwy,

• prostszy od ISO/OSI,

• oparty na rzeczywistych protokołach,

• stosowany w codziennej pracy sieci.

---

02.2.5 Warstwy modelu TCP/IP

Warstwa dostępu do sieci

Odpowiada za komunikację z medium transmisyjnym.

Zakres:

• Ethernet,

• Wi-Fi.

Odpowiednik:

• warstwa 1 i 2 modelu ISO/OSI.

---

Warstwa Internetu

Odpowiada za adresację i routing.

Zakres:

• adresy IP,

• ICMP.

Odpowiednik:

• warstwa 3 ISO/OSI.

---

Warstwa transportowa

Odpowiada za przesył danych między hostami.

Zakres:

• TCP,

• UDP.

Odpowiednik:

• warstwa 4 ISO/OSI.

---

Warstwa aplikacji

Odpowiada za komunikację aplikacji użytkownika z siecią.

Zakres:

• HTTP,

• FTP,

• DNS,

• SMTP.

Odpowiednik:

• warstwy 5–7 ISO/OSI.

---

02.2.6 Porównanie modeli ISO/OSI i TCP/IP

---

02.2.7 Najważniejsze skojarzenia egzaminacyjne (INF.02)

• ISO/OSI → model odniesienia

• TCP/IP → model praktyczny

• MAC → warstwa 2

• IP → warstwa 3

• TCP / UDP → warstwa 4

• HTTP / DNS → warstwa aplikacji

---

02.2.8 Typowe błędy zdających

• mylenie liczby warstw obu modeli,

• przypisywanie routera do warstwy 2,

• traktowanie ISO/OSI jako realnej implementacji,

• brak rozróżnienia między MAC a IP.

---

02.2.9 Podsumowanie

• Model ISO/OSI opisuje komunikację w 7 warstwach.

• Model TCP/IP upraszcza ten opis do 4 warstw.

• ISO/OSI służy do nauki i diagnostyki.

• TCP/IP jest wykorzystywany w praktyce.

• Zrozumienie obu modeli jest kluczowe na egzaminie INF.02.

---

02.2.10 Sprawdź się (pytania kontrolne)

1. Ile warstw ma model ISO/OSI, a ile TCP/IP?

2. Która warstwa odpowiada za adresację IP?

3. Jakie protokoły działają w warstwie transportowej?

4. Dlaczego model TCP/IP jest uważany za praktyczny?