1.5 Modele ISO/OSI i TCP/IP

1.5.1 Modele warstwowe – po co są stosowane

Modele warstwowe opisują sposób działania sieci komputerowych poprzez podział komunikacji na logiczne warstwy. Każda warstwa odpowiada za określone zadania, co ułatwia:

• projektowanie sieci,

• diagnozowanie problemów,

• zrozumienie działania protokołów,

• standaryzację rozwiązań sieciowych.

W sieciach komputerowych najczęściej stosowane są:

• model ISO/OSI,

• model TCP/IP.

---

1.5.2 Model ISO/OSI

Model ISO/OSI składa się z 7 warstw, z których każda pełni określoną funkcję w procesie komunikacji sieciowej.

Warstwa 1 – Fizyczna

Odpowiada za fizyczny przesył sygnałów.

Przykłady:

• kable,

• złącza,

• sygnały elektryczne i świetlne.

Urządzenia:

• hub,

• repeater.

---

Warstwa 2 – Łącza danych

Odpowiada za przesył ramek danych i adresację sprzętową.

Przykłady:

• adres MAC,

• ramki Ethernet,

• wykrywanie błędów transmisji.

Urządzenia:

• switch,

• access point.

---

Warstwa 3 – Sieciowa

Odpowiada za adresację logiczną i routowanie pakietów.

Przykłady:

• adres IP,

• routing,

• wybór trasy pakietów.

Urządzenia:

• router,

• switch warstwy 3.

---

Warstwa 4 – Transportowa

Zapewnia poprawność i kontrolę przesyłania danych.

Przykłady:

• TCP,

• UDP,

• segmentacja danych.

---

Warstwy 5–7 (Sesji, Prezentacji, Aplikacji)

Na egzaminie INF.02 występują rzadziej, omawiane są łącznie.

Funkcje:

• nawiązywanie sesji,

• kodowanie i szyfrowanie danych,

• interakcja z aplikacjami użytkownika.

Przykłady:

• HTTP,

• FTP,

• SMTP.

---

1.5.3 Model TCP/IP

Model TCP/IP jest uproszczonym modelem warstwowym stosowanym w praktycznych sieciach komputerowych, w tym w Internecie.

Model TCP/IP składa się z 4 warstw:

1. Dostępu do sieci

2. Internetu

3. Transportowej

4. Aplikacji

---

Warstwa dostępu do sieci

Odpowiada za komunikację z medium transmisyjnym.

Przykłady:

• Ethernet,

• Wi-Fi.

Odpowiednik warstw OSI:

• warstwa 1 i 2.

---

Warstwa Internetu

Odpowiada za adresację IP i routowanie.

Przykłady:

• IP,

• ICMP.

Odpowiednik:

• warstwa 3 OSI.

---

Warstwa transportowa

Zapewnia transmisję danych między hostami.

Przykłady:

• TCP,

• UDP.

Odpowiednik:

• warstwa 4 OSI.

---

Warstwa aplikacji

Umożliwia komunikację aplikacji użytkownika z siecią.

Przykłady:

• HTTP,

• FTP,

• DNS,

• SMTP.

Odpowiednik:

• warstwy 5–7 OSI.

---

1.5.4 Porównanie modeli ISO/OSI i TCP/IP

---

1.5.5 Najważniejsze skojarzenia egzaminacyjne (INF.02)

• Kable, sygnały → warstwa 1

• MAC, switch → warstwa 2

• IP, router → warstwa 3

• TCP/UDP → warstwa 4

• DNS, HTTP, FTP → warstwa aplikacji

---

1.5.6 Podsumowanie

• Model ISO/OSI służy do nauki i analizy działania sieci.

• Model TCP/IP jest stosowany w praktyce.

• Najważniejsze na egzaminie INF.02 są warstwy 1–4 modelu ISO/OSI.

• Router działa w warstwie 3, switch w warstwie 2.

---

1.5.7 Sprawdź się (pytania kontrolne)

1. Która warstwa ISO/OSI odpowiada za adresację IP?

2. Jakie urządzenie działa w warstwie 2 modelu ISO/OSI?

3. Jakie protokoły pracują w warstwie transportowej?

4. Ile warstw ma model TCP/IP?