🧠 TEORIA: MYŚLENIE ADMINA SIECI
(od ucznia → do administratora)
1️⃣ Admin NIE MYŚLI „PROBLEMAMI”, tylko WARSTWAMI
📌 Podstawowa różnica:
-
Uczeń / użytkownik: „nie działa internet”
-
Admin: „na której warstwie to się psuje?”
Admin zawsze mapuje problem do modelu OSI.
Dlaczego?
Bo:
-
każda warstwa ma inne objawy
-
inne narzędzia
-
inne przyczyny
🔹 Model OSI w głowie admina
| Warstwa | Admin myśli: |
|---|---|
| L1 – fizyczna | czy w ogóle jest sygnał |
| L2 – łącza danych | czy urządzenia się widzą lokalnie |
| L3 – sieciowa | czy pakiety są routowane |
| L4 – transport | czy porty są dostępne |
| L7 – aplikacja | czy usługa działa |
📌 Admin nigdy nie zaczyna od L7.
2️⃣ Zasada numer 1: NIE ZGADUJ
Admin nie zakłada, admin sprawdza.
Dlaczego zgadywanie jest błędem?
Bo:
-
prowadzi do restartów „na ślepo”
-
ukrywa prawdziwą przyczynę
-
uczy złych nawyków
🔹 Dlatego admin ma PROCEDURĘ
Procedura = ta sama kolejność zawsze
-
Sprawdź IP
-
Sprawdź bramę
-
Sprawdź wyjście z sieci
-
Sprawdź DNS
-
Sprawdź trasę
📌 To nie jest „lista poleceń”
📌 To jest logika eliminacji
3️⃣ Admin ROZUMIE różnicę: OBJAW vs PRZYCZYNA
Przykład:
„Nie działa internet”
To jest objaw, nie problem.
Admin zadaje pytanie:
„Co dokładnie NIE działa?”
Bo:
-
Internet ≠ DNS
-
Internet ≠ ping
-
Internet ≠ Wi-Fi
🔹 Typowe objawy i ich znaczenie
| Objaw | Co to zwykle oznacza |
|---|---|
| brak IP | DHCP / kabel |
| jest IP, brak neta | brama / routing |
| ping IP działa, nazwy nie | DNS |
| ping działa, strona nie | firewall / porty |
| działa u jednego, nie u drugiego | VLAN / ACL |
4️⃣ Admin ZAWSZE zaczyna od L1 i L2
Dlaczego?
Bo:
-
80% problemów to fizyczne lub logiczne podstawy
-
kabel, port, VLAN, IP
Przykłady:
-
wypięty kabel
-
zły VLAN
-
port shutdown
-
zła maska
📌 DNS i router to nigdy pierwszy krok
5️⃣ IP ≠ działająca sieć
To jest jedna z najważniejszych teorii w całym kursie.
Dlaczego?
Bo komputer może mieć:
-
IP
-
maskę
-
DNS
…i nadal:
-
nie mieć Internetu
-
nie widzieć innych sieci
🔹 Co naprawdę daje IP?
| Co masz | Co możesz |
|---|---|
| IP + maska | komunikacja lokalna |
| + brama | inne sieci |
| + default route | Internet |
| + DNS | nazwy |
📌 Admin wie, czego brakuje po objawach.
6️⃣ Ping to narzędzie, nie wyrocznia
Co robi ping?
-
sprawdza ICMP
-
sprawdza osiągalność IP
Czego ping NIE robi?
-
nie sprawdza HTTP
-
nie sprawdza DNS
-
nie sprawdza aplikacji
🔹 Dlatego:
-
ping działa ≠ usługa działa
-
ping nie działa ≠ Internet nie działa
📌 Admin zawsze pyta:
„CO dokładnie testuję tym narzędziem?”
7️⃣ DNS to NIE sieć
Najczęstszy błąd uczniów:
„Nie działa internet, bo DNS”
Admin wie:
-
DNS = tłumacz nazw
-
routing = transport pakietów
🔹 Kluczowa teoria:
| Test | Co sprawdza |
|---|---|
| ping IP | L3 |
| nslookup | DNS |
| tracert | routing |
| http | aplikację |
📌 DNS nigdy nie „blokuje” IP.
8️⃣ VLAN: admin rozumie SEPARACJĘ
VLAN:
-
nie łączy
-
oddziela
To jest fundamentalne.
Dlaczego VLAN-y się nie widzą?
Bo:
-
VLAN = osobna domena broadcastowa
-
switch L2 nie rutuje
📌 Admin nie pyta „dlaczego się nie widzą”
📌 Admin pyta „gdzie jest routing?”
9️⃣ Brama domyślna – teoria kluczowa
Brama domyślna:
-
jest po stronie hosta
-
nie „przydziela się sama”
Co robi host bez bramy?
-
działa lokalnie
-
nie wychodzi poza sieć
📌 To NIE jest błąd
📌 To jest oczekiwane zachowanie
🔟 Admin MYŚLI O SKUTKACH
Dlaczego admin:
-
nie restartuje wszystkiego?
-
nie zmienia konfiguracji w ciemno?
-
loguje zdarzenia?
Bo:
-
sieć to system krytyczny
-
awaria = pieniądze
-
zmiana = odpowiedzialność
🧠 PODSUMOWANIE TEORETYCZNE (DO WKUCIA)
-
Admin myśli warstwami, nie objawami
-
Zawsze od L1 → L7
-
IP ≠ Internet
-
DNS ≠ routing
-
VLAN separuje, routing łączy
-
Ping ≠ usługa
-
Brama jest po stronie hosta
-
Restart to ostateczność