LEKCJA 3 (rozszerzona)

Quorum – serce Failover Cluster (bez tego klaster nie ma prawa działać)

---

Cel lekcji

Po tej lekcji kursant:

• rozumie czym jest quorum i dlaczego jest absolutnie kluczowe

• wie, dlaczego klaster czasem „sam się wyłącza”

• rozumie pojęcie split-brain

• potrafi dobrać właściwy typ quorum do środowiska

• wie, dlaczego w 2-nodowym klastrze quorum musi być dodatkowe

---

3.1 Czym jest quorum (najprościej jak się da)

Quorum to mechanizm decydujący:

czy klaster ma prawo działać

Klaster:

• NIE działa zawsze

• działa tylko wtedy, gdy:

  • ma większość głosów

  • ma pewność, że nie dojdzie do konfliktu

Jeżeli quorum nie jest spełnione:

• klaster celowo się zatrzymuje

• nawet jeśli serwery fizycznie działają

To nie jest błąd — to ochrona danych.

---

3.2 Dlaczego quorum jest potrzebne (problem split-brain)

3.2.1 Czym jest split-brain

Split-brain to sytuacja, w której:

• dwa (lub więcej) węzły klastra

• myślą, że są jedynymi działającymi

• próbują jednocześnie używać:

  • tego samego dysku

  • tej samej bazy danych

  • tych samych plików

Efekt:

• uszkodzenie danych

• niespójność

• czasem nieodwracalna utrata danych

---

3.2.2 Przykład z życia

Masz klaster 2-nodowy:

• Node A

• Node B

Nagle:

• pada sieć między A i B

• oba węzły „żyją”

• oba nie widzą siebie nawzajem

Bez quorum:

• A uważa, że B padł → startuje role

• B uważa, że A padł → startuje role

• katastrofa

Quorum temu zapobiega.

---

3.3 Jak działa quorum (logika głosów)

Każdy element quorum ma głos:

• węzeł (node)

• witness (świadek)

Klaster działa tylko wtedy, gdy:

ma więcej niż połowę głosów

To się nazywa majority (większość).

---

3.4 Typy quorum w Windows Server

---

3.4.1 Node Majority

Głosy mają tylko węzły.

Przykład:

• 3 węzły → 3 głosy

• quorum = 2

Zastosowanie:

• klastry 3+ węzłów

❌ Nie nadaje się do 2-nodowego klastra

---

3.4.2 Node + Disk Majority

Głosy:

• każdy węzeł

• • wspólny dysk (disk witness)

Przykład:

• 2 węzły + 1 dysk = 3 głosy

• quorum = 2

Wymaga:

• dodatkowego, niezależnego dysku

Stosowane:

• starsze środowiska

• SAN

---

3.4.3 Node + File Share Majority (NAJPOPULARNIEJSZE)

Głosy:

• każdy węzeł

• • udział sieciowy (File Share Witness)

Przykład:

• 2 węzły + udział = 3 głosy

• quorum = 2

Zalety:

• brak potrzeby dodatkowego SAN

• tani i prosty

• idealny do małych środowisk

👉 Najczęstszy wybór w hotelach, biurach, firmach.

---

3.4.4 Cloud Witness

Głosy:

• węzły

• • Azure Blob Storage

Zastosowanie:

• hybryda / Azure

• brak lokalnego serwera na witness

Wymaga:

• konta Azure

• dostępu do internetu

---

3.5 Dlaczego 2-nodowy klaster ZAWSZE potrzebuje witnessa

Bez witnessa:

• 2 węzły = 2 głosy

• quorum = 2

Jeśli jeden padnie:

• zostaje 1/2 głosów

• brak większości

• klaster się wyłącza

Z witnessem:

• 3 głosy

• quorum = 2

• klaster działa nawet przy awarii jednego węzła

---

3.6 File Share Witness – jak działa naprawdę

3.6.1 Czym jest FSW

To:

• zwykły udział sieciowy

• bardzo mały (kilka MB)

• nie przechowuje danych produkcyjnych

Przechowuje tylko:

• informacje o stanie klastra

---

3.6.2 Gdzie może być File Share Witness

• serwer plików

• serwer aplikacyjny

• NAS (Synology, QNAP)

• osobny serwer AD

⚠️ Nie powinien być:

• na jednym z nodów klastra

• na tym samym storage co klaster

---

3.7 Co się dzieje, gdy quorum zostanie utracone

Jeśli:

• klaster traci większość

Wtedy:

• role są zatrzymywane

• zasoby przechodzą Offline

• klaster „zamiera”

To jest:

• celowe

• bezpieczne

• lepsze niż split-brain

---

3.8 Najczęstsze problemy z quorum (z życia)

1. Brak witnessa w klastrze 2-nodowym

2. Witness na tym samym serwerze co klaster

3. Brak uprawnień do udziału sieciowego

4. Share na NAS bez stabilnej sieci

5. Usunięty udział (FSW nie działa)

---

3.9 Jak dobrać quorum – praktyczna ściąga

---

3.10 Najważniejsze zdanie tej lekcji (do zapamiętania)

Quorum nie służy do przechowywania danych.
Quorum służy do podejmowania decyzji.

---

Zadanie po lekcji

1. Wyjaśnij własnymi słowami, czym jest split-brain.

2. Dlaczego 2-nodowy klaster bez witnessa jest bezużyteczny?

3. Wymień 3 typy quorum i kiedy się je stosuje.