LEKCJA 8

Failover ról i testy awarii – jak sprawdzić, czy klaster naprawdę działa

---

Cel lekcji

Po tej lekcji kursant:

• rozumie czym jest rola w klastrze

• wie co dokładnie się przełącza podczas failover

• potrafi ręcznie wywołać failover

• umie wykonać test awarii bez uszkodzenia danych

• rozumie co sprawdzać po przełączeniu

---

8.1 Co to jest „rola” w Failover Cluster

W klastrze NIE przełączamy serwera.
Przełączamy ROLĘ (ROLE).

Rola może zawierać:

• nazwę sieciową (Cluster Name)

• adres IP

• dysk / dyski klastrowe

• usługę (np. SQL, File Server)

• aplikację

📌 Failover = przeniesienie roli na inny node

---

8.2 Co NIE jest rolą (ważne!)

❌ system Windows
❌ Active Directory
❌ Hypervisor (Proxmox / ESXi)
❌ aplikacja bez wsparcia HA

Klaster nie ratuje wszystkiego – tylko to, co jest rolą.

---

8.3 Przykład roli (bardzo ważny)

Rola: File Server

Składa się z:

• Name: FS-CLUSTER

• IP: 192.168.1.100

• Disk: Cluster Disk 1

• Service: File Server

Dla użytkownika:

„Zawsze łączę się z \FS-CLUSTER”

Nie obchodzi go:

• który node działa

• czy nastąpił failover

---

8.4 Co się dzieje podczas failover (krok po kroku)

1️⃣ Klaster wykrywa problem
2️⃣ Rola jest Offline
3️⃣ Dysk zostaje odmontowany z Node A
4️⃣ SCSI-3 PR przenosi własność
5️⃣ Dysk montuje się na Node B
6️⃣ Usługa startuje na Node B
7️⃣ IP i nazwa sieciowa migrują

⏱️ Czas:

• File Server: kilka sekund

• SQL: kilkanaście–kilkadziesiąt sekund

---

8.5 Rodzaje failover

🔹 Automatyczny

• node padł

• sieć padła

• usługa przestała odpowiadać

👉 klaster sam przenosi rolę

---

🔹 Ręczny (kontrolowany)

• administrator wywołuje przełączenie

• używany do:

  • testów

  • prac serwisowych

  • aktualizacji

---

8.6 Ręczny failover – krok po kroku

KROK 1

Failover Cluster Manager → Roles

KROK 2

Prawy klik na rolę → Move → Select Node

KROK 3

Wybierz drugi node

KROK 4

Obserwuj:

• Status → Moving → Online

• Owner Node → zmiana

✅ Jeśli wróci Online → failover działa

---

8.7 Co MUSI się zmienić po failover

Sprawdź zawsze:

---

8.8 Test awarii – bezpieczny sposób (LAB / PRODUKCJA)

✅ Poprawne metody testu:

• Stop-Service (np. SQL)

• Pause Node

• Shutdown node (kontrolowany)

• Restart VM

❌ Złe metody:

• pull power cable

• kill -9

• reset storage

• „a zobaczymy co się stanie”

---

8.9 Test: zatrzymanie noda (najlepszy)

1️⃣ Failover Cluster Manager
2️⃣ Nodes → Prawy klik → Pause → Drain Roles
3️⃣ Role migrują
4️⃣ Node bezpieczny do restartu

📌 To jest procedura produkcyjna.

---

8.10 Test: symulacja awarii (egzamin / LAB)

• Wyłącz VM Node1

• Obserwuj:

  • po ilu sekundach role przechodzą

  • czy wracają Online

Jeśli:

• rola przejdzie → OK

• rola się nie podniesie → ❌

---

8.11 Najczęstsze problemy przy failover

❌ Dysk Online na dwóch nodach
❌ Brak quorum
❌ Usługa startuje zbyt długo
❌ Aplikacja nie wspiera HA
❌ Zły witness

---

8.12 Failover a dane – kluczowa zasada

Failover NIE jest backupem

Failover:

• chroni przed awarią serwera

• NIE chroni przed:

  • usunięciem plików

  • ransomware

  • błędem użytkownika

Backup jest nadal obowiązkowy.

---

8.13 Przykład hotelowy (konkret)

Recepcja:

• aplikacja PMS

• baza SQL w klastrze

Node1 pada:

• failover 20–30 s

• aplikacja traci połączenie

• po chwili wraca

Recepcjonista:

„na chwilę zawiesiło, potem działa”

To jest dobrze działający klaster.

---

8.14 Jedno zdanie do zapamiętania

Failover przełącza rolę, nie serwer.
Testy robimy ręcznie, zanim zrobi je życie.

---

Zadania po lekcji

1. Czym jest rola w klastrze?

2. Co dokładnie migruje podczas failover?

3. Jaki jest najbezpieczniejszy sposób testu awarii?