Kluczowe Pojęcia w Zarządzaniu Ryzykiem
Przed omówieniem procesów zarządzania ryzykiem, warto zapoznać się z terminologią, która pomoże lepiej zrozumieć ten obszar:
-
Ryzyko – Jest to niepewność mogąca mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki dla projektu. Ryzyko o pozytywnych wynikach nazywamy „szansą” lub „ryzykiem pozytywnym”, a o negatywnych wynikach – „zagrożeniem” lub „ryzykiem negatywnym”. Celem zarządzania ryzykiem jest zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia szans i zmniejszenie prawdopodobieństwa zagrożeń.
-
Rodzaje Ryzyk:
- Indywidualne Ryzyka Projektowe – Są to ryzyka, które wpływają bezpośrednio na projekt (np. niedokładne oszacowania, brak zaangażowania interesariuszy).
- Ogólne Ryzyko Projektu – To ogólne ryzyko całego projektu, często analizowane na wyższym poziomie.
-
Podział Ryzyk:
- Ryzyka czyste – Zawsze mają negatywne skutki (np. pożar, trzęsienie ziemi).
- Ryzyka biznesowe – Mogą mieć skutki zarówno pozytywne, jak i negatywne (np. ryzyko przekroczenia budżetu lub zmian w zakresie).
-
Apetyty na ryzyko – Subiektywna ilość ryzyka, którą organizacja jest gotowa zaakceptować, aby osiągnąć określone cele.
-
Tolerancja ryzyka – Wartość liczbową akceptowalnego ryzyka (np. organizacja jest gotowa zaakceptować ryzyko strat do 1 miliona dolarów w ciągu roku).
-
Próg ryzyka – Wartość liczbową ryzyka, powyżej której podjęte są działania zaradcze.
-
Niechęć do ryzyka – Organizacje lub osoby, które nie akceptują ryzyka, określa się mianem „awersyjnych wobec ryzyka”.
-
Wyzwalacze ryzyk – Są to wydarzenia lub sygnały ostrzegawcze, które wskazują na możliwość wystąpienia ryzyka (np. zbliżający się kryzys gospodarczy).
-
Ryzyko a Problem – Ryzyko to potencjalne wydarzenie, które może się wydarzyć, natomiast problem to już zaistniałe wydarzenie, które wymaga natychmiastowego działania.
-
Podział na ryzyka przewidywalne i nieprzewidywalne:
- Przewidywalne – Możemy przewidzieć ich skutki, ale nie zawsze wiemy, kiedy wystąpią (np. trzęsienie ziemi w obszarze aktywnym tektonicznie).
- Nieprzewidywalne – Wydarzenia, które występują nagle i trudno je przewidzieć (np. nagła awaria sprzętu). Stworzenie odpornego środowiska projektowego pomaga w radzeniu sobie z ich skutkami.
Gotowość zespołu do odpowiedzi na ryzyka oraz zdolność procesów do radzenia sobie z nimi to klucz do zapewnienia elastyczności projektu. W kolejnych lekcjach zaczniemy omawiać procesy, zaczynając od Planowania Zarządzania Ryzykiem.