IIS – wprowadzenie administracyjne

Scenariusz z życia administratora

Firma ma wewnętrzną aplikację webową (intranet, panel, raporty) albo stronę WWW na swoim serwerze. Ktoś musi „podawać” te strony do przeglądarek – obsługiwać żądania HTTP/HTTPS, uruchamiać aplikację i zwracać odpowiedzi. W środowisku Windows ta rola to IIS. Administrator nie pisze kodu – konfiguruje serwer, bindingi, uprawnienia i powiązanie z DNS.

Co dzieje się w systemie krok po kroku

IIS (Internet Information Services) to rola serwerowa w Windows Server – serwer WWW i aplikacji. Instalacja: Server Manager → Add roles and features → Web Server (IIS). Po instalacji masz serwis, który nasłuchuje na porcie 80 (HTTP) i/lub 443 (HTTPS) i obsługuje witryny (sites) oraz aplikacje. Różnica od serwera plików: serwer plików udostępnia katalogi (SMB/CIFS); IIS obsługuje protokół HTTP – przeglądarka łączy się po http://..., dostaje strony lub wynik działania aplikacji (np. ASP.NET, PHP). Aplikacje firmowe często wymagają IIS jako „hosta” – bez IIS nie ma nasłuchu na 80/443 i nie ma odpowiedzi na żądania przeglądarki.

Powiązanie z DNS: użytkownik wpisuje w przeglądarce nazwę (np. intranet.firma.local). DNS zwraca adres serwera (rekord A). Przeglądarka łączy się z tym adresem na port 80/443. Na IIS możesz mieć wiele witryn rozróżnianych po nazwie hosta (host header) – ta sama maszyna, ten sam port, różne nazwy w żądaniu HTTP; DNS musi wskazywać na ten serwer dla każdej z tych nazw (rekordy A lub CNAME).

Nazwy i definicje

IIS – rola Windows Server: serwer WWW (HTTP/HTTPS), host aplikacji webowych. Serwer WWW – obsługuje żądania HTTP, zwraca strony lub wyniki aplikacji. Serwer plików – udostępnia foldery (SMB); inny protokół, inna rola. Host header – nazwa w żądaniu HTTP; IIS może kierować ruch do różnych witryn po tej nazwie (wymaga rekordów DNS wskazujących na ten serwer).

Konsekwencje administracyjne

Brak roli IIS – nic nie nasłuchuje na 80/443; „strona nie działa”. Zła witryna lub binding – użytkownik trafia na domyślną stronę zamiast na aplikację. Brak rekordu DNS dla nazwy – przeglądarka nie wie, na jaki adres iść; nawet przy działającym IIS dostęp tylko po IP. Firewall blokuje 80/443 – to samo. Uprawnienia NTFS na katalogach witryny – aplikacja nie odczyta plików; błąd 500 lub „access denied”.

Myślenie administratora

Nie uczysz się webdeva. Wystarczy: IIS = rola „serwer WWW”; instalujesz gdy firma ma stronę lub aplikację webową. Konfigurujesz witrynę, port, opcjonalnie host header. DNS musi wskazywać nazwę na ten serwer (A lub CNAME). Przy problemach: czy serwer w ogóle odpowiada (ping, port), czy DNS rozwiązuje nazwę, czy binding i uprawnienia są poprawne.

Zapamiętaj – 4 fakty egzaminowe

1. IIS to rola Windows Server – serwer WWW (HTTP/HTTPS), host aplikacji webowych; nie to samo co serwer plików (SMB).
2. Aplikacje firmowe (intranet, panele) często wymagają IIS – bez niego brak nasłuchu na 80/443.
3. Witryny w IIS można rozróżniać po host header (nazwa w żądaniu); DNS musi mieć rekordy A/CNAME na ten serwer.
4. „Strona nie działa” – sprawdzić: czy IIS zainstalowany, czy DNS wskazuje na serwer, czy port 80/443 otwarty i binding poprawny.