System plików i struktura Linux

Scenariusz z życia

Szukasz konfiguracji serwera WWW, logów, skryptów startowych. W Windows to C:\\Program Files, Event Viewer, usługi. W Linuxie wszystko jest „plikami" w jednym drzewie: /etc to konfiguracja, /var to dane zmienne (logi, cache), /usr to programy, /home to katalogi użytkowników. Bez znajomości struktury gubisz się i nie wiesz, gdzie cokolwiek postawić ani gdzie szukać przy błędach.

Co się dzieje w systemie

FHS (Filesystem Hierarchy Standard): / — korzeń; /etc — konfiguracja systemu i usług; /var — logi, bazy, cache, kolejki; /usr — aplikacje i biblioteki (często tylko do odczytu); /home — katalogi użytkowników; /tmp — pliki tymczasowe; /opt — oprogramowanie dodatkowe. Urządzenia w /dev, punkty montowania w /mnt, /media. Konfiguracja usług: zwykle /etc/nazwa_uslugi/ (np. /etc/apache2/, /etc/ssh/).

Co administrator zyskuje

Większość dystrybucji trzyma się FHS — znajomość jednej pomaga na wszystkich. Logi w /var/log (często logrotate do obrotu). Konfiguracja w /etc — backup tego katalogu to podstawa przy odtwarzaniu serwera. Skrypty startowe w /etc/init.d/ lub jednostki systemd w /etc/systemd/system/.

Typowy błąd

Zakładać, że „wszystko jest gdzie indziej" i nie zaglądać do /etc ani /var — wtedy nie naprawisz usługi i nie znajdziesz przyczyny błędu. Albo: trzymać dane aplikacji w /tmp (czyści się przy restarcie). Albo: modyfikować pliki w /usr zamiast nadpisywać w /etc — aktualizacja systemu nadpisze Twoje zmiany.

Myślenie administratora

Konfiguracja = /etc. Logi = /var/log. Własne skrypty i nadpisania = /etc lub /usr/local. Dane aplikacji (bazy, pliki użytkowników) = /var lub dedykowany wolumen. Przy problemie: logi w /var/log, konfiguracja w /etc — to pierwsze miejsca do sprawdzenia.

Zapamiętaj – 4 fakty praktyczne

• /etc — konfiguracja systemu i usług; backup /etc to podstawa przy odtwarzaniu serwera.
• /var — dane zmienne: logi (/var/log), cache, bazy; logrotate obraca stare logi.
• /usr — programy i biblioteki; własne nadpisania lepiej w /etc lub /usr/local.
• Struktura FHS jest wspólna dla dystrybucji — znaj ją, żeby wiedzieć, gdzie szukać i gdzie stawiać usługi.