Diagnostyka i podstawy sieci w Linux

1. Scenariusz egzaminacyjny

„Sprawdź adres IP komputera”, „Sprawdź trasę do hosta 192.168.1.1”, „Zweryfikuj łączność z serwerem (ping)”, „Dodaj wpis w /etc/hosts dla nazwy srv.local”. Egzamin może wymagać podstawowej diagnostyki sieci bez konfiguracji usług.

2. Co trzeba zrobić (cel)

• Wyświetlić adresy IP i routing (ip a, ip r).
• Sprawdzić łączność (ping).
• Sprawdzić nazwę komputera (hostname).
• Wiedzieć, po co jest /etc/hosts i kiedy go użyć (mapowanie nazwa → IP bez DNS).

3. Komendy (minimum) + krótkie wyjaśnienie

• ip a (lub ip addr) — interfejsy i adresy IP. Szukaj inet w sekcji interfejsu (np. eth0, ens33).
• ip r (lub ip route) — tablica routingu (default = trasa domyślna).
• ping adres — sprawdzenie łączności (Ctrl+C = przerwij). ping -c 3 192.168.1.1 — 3 pakiety.
• hostname — nazwa komputera.
• /etc/hosts — plik: adres IP i nazwy (np. 192.168.1.10 srv.local). System sprawdza hosts przed DNS. Edycja: nano /etc/hosts (często wymaga root).
• Szybka weryfikacja „czy jest sieć”: ip a (czy jest adres), ping brama lub ping 8.8.8.8.

4. Najczęstsze błędy

• Szukanie IP w niewłaściwym interfejsie (lo = localhost; szukaj eth0/ens33 lub wlan).
• Błąd w /etc/hosts (brak spacji między IP a nazwą, zły format) — może zepsuć rozwiązywanie nazw.
• Ping do nazwy nie działa, a do IP tak — problem DNS; hosts omija DNS.

5. Zapamiętaj

1. ip a — adresy IP; ip r — routing (default = brama).
2. ping — łączność; hostname — nazwa komputera.
3. /etc/hosts: wpis „IP nazwa” — system używa tego przed DNS.
4. Kolejność weryfikacji: adres (ip a) → brama (ip r, ping brama) → zewnętrzny (ping 8.8.8.8).
5. Na egzaminie: odczyt z ip a i ip r bez zmiany konfiguracji — sprawdź, czy umiesz odczytać wynik.