Użytkownicy i grupy

1. Scenariusz egzaminacyjny

„Utwórz użytkownika jan z katalogiem domowym”, „Utwórz grupę biuro i dodaj do niej użytkownika jan”, „Sprawdź, do jakich grup należy użytkownik”. Na egzaminie często pojawia się sekwencja: useradd → passwd → groupadd → usermod -aG.

2. Co trzeba zrobić (cel)

• Sprawdzić tożsamość: whoami, id.
• Utworzyć użytkownika (useradd), ustawić hasło (passwd).
• Utworzyć grupę (groupadd).
• Dodać użytkownika do grupy (usermod -aG grupa użytkownik).
• Sprawdzić przynależność do grup (id, groups).

3. Komendy (minimum) + krótkie wyjaśnienie

• whoami — nazwa bieżącego użytkownika.
• id — uid, gid, lista grup. id jan — informacje o użytkowniku jan.
• useradd -m jan — tworzy użytkownika jan z katalogiem domowym (-m). Często wymagane root.
• passwd jan — ustawia (zmienia) hasło dla jan. Bez argumentu — dla siebie.
• groupadd biuro — tworzy grupę biuro.
• usermod -aG biuro jan — dodaje jana do grupy biuro (-a = append, -G = grupy dodatkowe). Bez -a nadpiszesz listę grup.
• groups jan — wypisuje grupy użytkownika jan.

4. Najczęstsze błędy

• usermod -G grupa bez -a — użytkownik traci członkostwo w innych grupach.
• Zapomnienie passwd po useradd — użytkownik bez hasła (logowanie może być zablokowane).
• Brak -m przy useradd, gdy polecenie wymaga katalogu domowego.

5. Zapamiętaj

1. whoami, id — tożsamość i grupy.
2. useradd -m + passwd — użytkownik z katalogiem domowym i hasłem.
3. groupadd — grupa; usermod -aG grupa user — dodanie do grupy (zawsze -a).
4. Po dodaniu do grupy nowa sesja (wyloguj/zaloguj) może być potrzebna, żeby id pokazało grupę.
5. Egzaminator sprawdza: id jan, groups jan, ewentualnie cat /etc/group.