Do obsługi poczty elektronicznej używane są różne protokoły: jeden do wysyłania wiadomości (SMTP), inne do odbierania (POP3 lub IMAP). Klient poczty (Outlook, Thunderbird, aplikacja w telefonie) łączy się z serwerem SMTP przy wysyłaniu i z serwerem POP3/IMAP przy odbieraniu. Wszystkie te protokoły działają w warstwie aplikacji (L7). Na egzaminie INF.02 musisz wiedzieć, który protokół do czego służy oraz podstawowe porty (25, 110, 143).
Po tej lekcji będziesz umiał:
- wymienić protokoły poczty: SMTP, POP3, IMAP i ich role,
- wskazać porty: SMTP 25, POP3 110, IMAP 143 (oraz z SSL: 587, 995, 993),
- wyjaśnić różnicę między POP3 a IMAP (pobranie na urządzenie vs skrzynka na serwerze).
SMTP — wysyłanie wiadomości
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) służy do wysyłania wiadomości e-mail. Gdy użytkownik klika „Wyślij”, klient poczty łączy się z serwerem SMTP (np. smtp.poczta.firmowa.pl) i przekazuje wiadomość. Serwer SMTP przekazuje ją dalej — do serwera odbiorcy lub kolejnego serwera SMTP w trasie. Domyślny port 25 (bez szyfrowania); do bezpiecznego wysyłania z klientów często używa się portu 587 (submission z TLS). SMTP nie służy do odbierania — tylko do wysyłki.
POP3 — odbieranie (pobranie na urządzenie)
POP3 (Post Office Protocol wersja 3) służy do odbierania poczty z serwera. Klient łączy się z serwerem POP3 (port 110, z SSL: 995), pobiera nowe wiadomości i zwykle usuwa je z serwera (lub zostawia kopię, zależnie od ustawień). Skrzynka jest więc „przeniesiona” na komputer lub telefon — drugie urządzenie nie zobaczy tych samych wiadomości, chyba że serwer ich nie usuwa. POP3 jest prosty i wystarcza, gdy pocztę odczytuje się z jednego urządzenia.
IMAP — odbieranie (skrzynka na serwerze)
IMAP (Internet Message Access Protocol) też służy do odbierania poczty, ale wiadomości zostają na serwerze i są synchronizowane między wszystkimi urządzeniami (komputer, telefon, tablet). Klient łączy się z serwerem IMAP (port 143, z SSL: 993), przegląda foldery, czyta wiadomości — one nadal są na serwerze. Dzięki temu można mieć tę samą skrzynkę na wielu urządzeniach; usunięcie na jednym może być zsynchronizowane z serwerem. IMAP jest wygodny przy wielu urządzeniach i przy potrzebie dostępu do archiwum poczty.
Podsumowanie
Wysyłanie → zawsze SMTP (port 25 lub 587). Odbieranie → POP3 (110, 995) lub IMAP (143, 993). Różnica: POP3 = pobierz na urządzenie; IMAP = skrzynka na serwerze, synchronizacja. Wszystkie to warstwa aplikacji (L7), transport TCP.