Proces określania budżetu
W tym wykładzie omówimy proces określania budżetu. Jak sama nazwa wskazuje, polega on na zsumowaniu wszystkich kosztów działań, pakietów prac i rezerw w celu ustalenia pełnego budżetu projektu. Celem jest uzyskanie kompletnego i wiarygodnego planu finansowego.
Najpierw sumujemy koszty poszczególnych działań, które zostały wcześniej oszacowane. Następnie grupujemy je w pakiety prac, dodając odpowiednie rezerwy na nieprzewidziane wydatki. Tak powstają koszty pakietów prac.
- Koszt pakietu prac = suma kosztów działań + rezerwa na nieprzewidziane wydatki
Kolejny krok to agregacja kosztów pakietów prac do kont kontrolnych (ang. control accounts), które grupują pakiety na wyższym poziomie.
- Koszt konta kontrolnego = suma pakietów prac + rezerwa
Sumując wszystkie konta kontrolne, tworzymy bazę kosztów projektu (ang. cost baseline). To właśnie względem tej wartości kierownik projektu będzie później monitorował i kontrolował wydatki.
Rezerwy wliczone w bazę kosztów są wyliczane na podstawie zidentyfikowanych ryzyk i przewidywanych niepewności. Obejmują one zarówno poziom działań, jak i pakietów prac.
Po utworzeniu bazy kosztów, wyższe kierownictwo dodaje jeszcze rezerwę zarządczą (ang. management reserve), przeznaczoną na nieprzewidywalne ryzyka. Powstaje w ten sposób budżet całkowity projektu, który jest znany i kontrolowany przez zarząd. Kierownik projektu nie ma dostępu do tej części budżetu.
Weryfikacja budżetu
Po oszacowaniu budżetu należy porównać go z danymi z podobnych projektów. Pomocne są tu:
- Wiedza ekspertów
- Szacowanie parametryczne (np. procentowy udział danego typu prac)
Na przykład, jeśli w poprzednim projekcie budowlanym prace elektryczne stanowiły 25% budżetu, warto sprawdzić, czy w obecnym projekcie proporcja ta jest zbliżona. Jeśli nie – trzeba znaleźć i wyjaśnić różnice.
Przed finalizacją, budżet musi być zgodny z założeniami z Karty Projektu i spełniać jej ograniczenia.
Przykładowy scenariusz
Załóżmy, że:
- Oszacowałeś budżet projektu na 120 000 USD
- Wszystkie kalkulacje zostały potwierdzone przez ekspertów i analizę danych
- Jednak w Karcie Projektu widnieje budżet maksymalny: 100 000 USD
Co należy zrobić?
Wyjaśnij sytuację kierownictwu wyższego szczebla i zaproponuj konkretne rozwiązania. Samo poinformowanie o problemie nie wystarczy – trzeba przedstawić możliwe scenariusze, np. ograniczenie zakresu, zmianę harmonogramu lub ponowne przeliczenie kosztów.
Zapamiętaj
- Cost baseline = suma WP + rezerwy kontyngencyjne; PM monitoruje.
- Management reserve — dodaje kierownictwo; na nieprzewidywalne ryzyka; PM nie ma dostępu.
- Weryfikacja: porównanie z danymi historycznymi, zgodność z Charter.
Sytuacja projektowa
Oszacowałeś budżet na 120 000 USD. Charter mówi max 100 000 USD.
Co robisz?