Analiza Kosztów i Korzyści w Projekcie
Analiza kosztów i korzyści polega na porównaniu spodziewanych zysków (korzyści) z kosztami realizacji projektu. Jest to jedno z kluczowych narzędzi wspierających podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych.
Korzyści z przeprowadzenia analizy
• Zmniejszenie ryzyka i zwiększenie rentowności projektów
• Jasna komunikacja z interesariuszami i kierownictwem
• Redukcja wpływu subiektywnych opinii
• Ułatwienie wyboru projektów o największej wartości
• Odpowiedzialne inwestowanie zasobów organizacji
Pytania pomocnicze do oceny KORZYŚCI
• Jaką wartość wniesie ten projekt?
• Ile pieniędzy zaoszczędzimy?
• Jakie przychody wygenerujemy z istniejącej bazy klientów?
• Ile czasu zaoszczędzimy zespołowi lub klientowi?
• Jak projekt wpłynie na doświadczenie klienta?
Pytania pomocnicze do oceny KOSZTÓW
• Ile czasu zajmie realizacja projektu?
• Jakie będą koszty początkowe (np. wdrożenie)?
• Jakie są koszty bieżące?
• Czy projekt generuje długoterminowe zobowiązania finansowe?
Przykłady niematerialnych korzyści i kosztów
• Satysfakcja klienta → większa lojalność i wyższe przychody
• Morale pracowników → niższa rotacja, większe zaangażowanie
• Lepsza produktywność → mniej nadgodzin, niższe koszty pracy
• Wizerunek marki → przewaga konkurencyjna i nowe rynki
Warto także rozważyć, czy projekt może pogorszyć któryś z powyższych obszarów (czyli uwzględnić niematerialne koszty).
Obliczanie ROI – zwrotu z inwestycji
Wzór podstawowy na ROI:
ROI = (Korzyści – Koszty) / Koszty
Jeśli projekt kosztuje 6 000 zł + 300 zł rocznie (25 zł miesięcznie), a w ciągu roku wygeneruje 10 000 zł przychodu:
ROI = (10 000 – 6 300) / 6 300 = 0,58 = 58%
Oznacza to, że projekt generuje 58% zwrotu z inwestycji – co zazwyczaj oznacza, że warto go realizować.
BCR – wskaźnik korzyści do kosztów
BCR (Benefit-Cost Ratio) = Korzyści / Koszty. Jeśli BCR > 1, projekt jest opłacalny. Dla powyższego przykładu: BCR = 10 000 / 6 300 ≈ 1,59 — korzyści przewyższają koszty.
Payback period – okres zwrotu
Payback period to czas, po którym suma korzyści zrówna się z poniesionymi kosztami. Im krótszy okres zwrotu, tym mniejsze ryzyko projektu.
Kluczowe wnioski
• Analiza kosztów i korzyści pozwala ocenić opłacalność projektu
• Pomaga w podjęciu świadomej decyzji inwestycyjnej
• Wspiera argumentację w dyskusjach z interesariuszami
• ROI to przydatny wskaźnik, ale warto uwzględnić także niemierzalne czynniki
Zapamiętaj
- BCA porównuje korzyści z kosztami; BCR (Benefit-Cost Ratio) = korzyści/koszty; BCR > 1 — opłacalne.
- ROI = (korzyści - koszty)/koszty; payback period — kiedy zwrot z inwestycji.
- Business case i Benefits Management Plan wykorzystują BCA; decyzje o uruchomieniu projektu.
Sytuacja projektowa
Projekt: koszt 500 000 zł, przewidywane korzyści 750 000 zł w 2 lata.
Jak to ocenić?